Ως πρώτος και κατά συρροήν αμαρτήσας κατά το παρελθόν, καταθέτω ορισμένες σκέψεις για την επιλογή των κειμένων που χρησιμοποιούμε στη Νεοελληνική Γλώσσα στο Λύκειο.
α) Τα κείμενα πρέπει να έχουν το κατάλληλο μέγεθος, ώστε να γίνεται κατορθωτή η επεξεργασία μέσα στο πλαίσιο της διδακτικής ώρας ή του διώρου. Αυτό είναι πολύ σημαντική προϋπόθεση. Δεν μπορεί να σέρνεται ένα κείμενο επί 4 διδακτικές ώρες σε ένα τμήμα.
β) Επομένως, είναι ανάγκη να περικόπτονται, αν είναι τεράστια. Αυτό είναι επιβεβλημένο ιδίως στην περίπτωση παραγράφων ή τμημάτων που είναι δυσνόητα ή επουσιώδη σε περιεχόμενο.
γ) Η επεξεργασία επιτρέπεται και σε επίπεδο περιόδου, αν είναι στρυφνή ή ξεφεύγει από τα όρια ή τις απαιτήσεις του σχολικού μαθήματος. Π.χ. μια αναφορά σε κομματικές αντιπαραθέσεις δεν προσφέρει τίποτε και προτείνω να αφαιρείται ιδίως όταν χρωματίζει κομματικά και το κείμενο που δίνουμε στην τάξη.
δ) Προτείνω δειλά-δειλά στην αρχή αλλά ολοένα και περισσότερο να δίνουμε και δικά μας κείμενα στους μαθητές, ιδίως όταν σκοπός του μαθήματος είναι η διδασκαλία ενός αντικειμένου για το οποίο τα προσφερόμενα κείμενα είναι πενιχρά ή απαρχαιωμένα. Αυτή η αρχή είναι και αποδοτική σε χρόνο. Κάποτε έψαχνα ώρες να βρω παραγράφους, για να διδάξω τους τρόπους ανάπτυξης της παραγράφου, μέχρι που κατάλαβα πως έπρεπε να τις φτιάχνω ο ίδιος.
ε) Ασφαλώς η βασική πηγή των κειμένων πρέπει να είναι ο τύπος, η βιβλιογραφία, αλλά δεν πρέπει να περιοριζόμαστε στα δυο-τρία βοηθήματα που τα έχουν οι μαθητές κάτω από το θρανίο τους και χασκογελούν σε βάρος μας. (Είναι τραγελαφική η περίπτωση ενός ...συναδέλφου που δούλευε -τη μια χρονιά που δίδαξε γ΄ λυκείου- γλώσσα με ένα βοήθημα. Το είχε διαλύσει στη φωτοτύπηση. Όλοι οι ικανοί μαθητές τον είχαν γελοιοποιήσει. "Πάλι Μεταίχμιο έβαλε!" ήταν η ατάκα)
στ) Και κάτι πολύ σημαντικό: Τα κείμενα που δίνουμε πρέπει να είναι κατανοητά από τον μέσο τουλάχιστον μαθητή. Δεν επιτρέπεται να διαλέγουμε κείμενα που μας αρέσουν, αλλά δεν τα καταλαβαίνει ο μαθητής. Δεν μπορούμε να διαλέγουμε κείμενα για εμάς. Για να βοηθήσουμε το μαθητή, επιλέγουμε τα κείμενα.
ζ) Μια χρήσιμη ιδέα θα ήταν να αρχίσουμε τη δημιουργία μιας βάσης κειμένων για α΄ λυκείου, μιας για β΄ λυκείου κτλ.
β) Επομένως, είναι ανάγκη να περικόπτονται, αν είναι τεράστια. Αυτό είναι επιβεβλημένο ιδίως στην περίπτωση παραγράφων ή τμημάτων που είναι δυσνόητα ή επουσιώδη σε περιεχόμενο.
γ) Η επεξεργασία επιτρέπεται και σε επίπεδο περιόδου, αν είναι στρυφνή ή ξεφεύγει από τα όρια ή τις απαιτήσεις του σχολικού μαθήματος. Π.χ. μια αναφορά σε κομματικές αντιπαραθέσεις δεν προσφέρει τίποτε και προτείνω να αφαιρείται ιδίως όταν χρωματίζει κομματικά και το κείμενο που δίνουμε στην τάξη.
δ) Προτείνω δειλά-δειλά στην αρχή αλλά ολοένα και περισσότερο να δίνουμε και δικά μας κείμενα στους μαθητές, ιδίως όταν σκοπός του μαθήματος είναι η διδασκαλία ενός αντικειμένου για το οποίο τα προσφερόμενα κείμενα είναι πενιχρά ή απαρχαιωμένα. Αυτή η αρχή είναι και αποδοτική σε χρόνο. Κάποτε έψαχνα ώρες να βρω παραγράφους, για να διδάξω τους τρόπους ανάπτυξης της παραγράφου, μέχρι που κατάλαβα πως έπρεπε να τις φτιάχνω ο ίδιος.
ε) Ασφαλώς η βασική πηγή των κειμένων πρέπει να είναι ο τύπος, η βιβλιογραφία, αλλά δεν πρέπει να περιοριζόμαστε στα δυο-τρία βοηθήματα που τα έχουν οι μαθητές κάτω από το θρανίο τους και χασκογελούν σε βάρος μας. (Είναι τραγελαφική η περίπτωση ενός ...συναδέλφου που δούλευε -τη μια χρονιά που δίδαξε γ΄ λυκείου- γλώσσα με ένα βοήθημα. Το είχε διαλύσει στη φωτοτύπηση. Όλοι οι ικανοί μαθητές τον είχαν γελοιοποιήσει. "Πάλι Μεταίχμιο έβαλε!" ήταν η ατάκα)
στ) Και κάτι πολύ σημαντικό: Τα κείμενα που δίνουμε πρέπει να είναι κατανοητά από τον μέσο τουλάχιστον μαθητή. Δεν επιτρέπεται να διαλέγουμε κείμενα που μας αρέσουν, αλλά δεν τα καταλαβαίνει ο μαθητής. Δεν μπορούμε να διαλέγουμε κείμενα για εμάς. Για να βοηθήσουμε το μαθητή, επιλέγουμε τα κείμενα.
ζ) Μια χρήσιμη ιδέα θα ήταν να αρχίσουμε τη δημιουργία μιας βάσης κειμένων για α΄ λυκείου, μιας για β΄ λυκείου κτλ.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου