Στο σχολείο μου, στο ΓΕΛ Θρακομακεδόνων, έκανα μια δειγματική ομαδοσυνεργατική διδασκαλία στον Ξενοφώντα της Α΄ Λυκείου. Οι συνάδελφοι τίμησαν την προσπάθεια που έγινε μετά από πρόταση της συμβούλου μας των φιλολόγων, της κ. Αγάθης Γεωργιάδου, Πενήντα φιλόλογοι παρακολούθησαν τη δειγματική και στη συνέχεια διεξήχθη μια πολύ κατατοπιστική και εποικοδομητική συζήτηση. Ανταποκρινόμενος σε παρέμβαση συναδέλφισσας σημειώνω ορισμένα βήματα της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας που εφάρμοσα.
α) Είχα ήδη καθορίσει τις ομάδες που θα δούλευαν από προηγούμενα μαθήματα, μια και δουλεύουμε αρκετά συχνά ομαδοσυνεργατικά. Πέντε ομάδες των 4 ατόμων.
β) Είχα προετοιμάσει ένα φύλλο εργασίας για κάθε ομάδα με την ακόλουθη λογική:
β1) η πρώτη ομάδα είχε μόνο ερωτήσεις κατανόησης (ήταν πολλές, 4 ή 5) να επεξεργαστεί.
β2) η δεύτερη ομάδα είχε ερωτήσεις ερμηνευτικές (ειδικότερες αλλά και μια γενικότερη αποτίμησης του πρωταγωνιστή της ενότητας, του Κριτία)
β3) η τρίτη ομάδα είχα γραμματικές και συντακτικές ασκήσεις να χειριστεί. Πλάγιες πτώσεις κάποιων μετοχών, αναγνώριση τριών αντωνυμιών και εγκλιτική αντικατάσταση μερικών τύπων στον αόριστο α' ή β΄. Η συντακτική άσκηση ήταν αντιστοίχισης για τρεις μετοχές
β4) η τέταρτη ομάδα είχε δυο ερωτήσεις υφολογικές να απαντήσει και
β5) η πέμπτη ομάδα 2 ασκήσεις λεξιλογικές (νεοελληνικά ομόρριζα τύπων του κειμένου και χρήση σε προτάσεις συνθέτων του ρ. ίσταμαι).
Αφού διάβασα το κείμενο, έδωσα δεκαπέντε λεπτά στις ομάδες να φέρουν σε πέρας το έργο τους. Στη διάρκεια του δεκαπενταλέπτου παρατηρούσα τις ομάδες και βοηθούσα λύνοντας απορίες.
Στο τέλος του χρόνου οι ομάδες παρουσίασαν τις απαντήσεις των ασκήσεων με τη σειρά.
Σε αυτό το σημείο είναι απαραίτητο να εμπλέκονται όλες οι ομάδες στην παρουσίαση των ασκήσεων, ώστε να εμπεδώσει η μία ομάδα το έργο της άλλης.
Εναλλακτική μέθοδος: Αντί να δοθούν αμιγείς ερωτήσεις σε κάθε ομάδα, είναι δυνατό να δοθεί ένα σύνολο από όλα τα είδη ασκήσεων σε κάθε ομάδα. Εννοείται πως σε αυτήν την περίπτωση θα είναι 1 ή 2 το πολύ σε κάθε κατηγορία από αυτές που αναφέρθηκαν προηγουμένως.
Τελειώνοντας αυτό το σημείωμα θα ήθελα να ευχαριστήσω και δημόσια τα παιδιά μου του Α2, που γοήτευσαν τους συναδέλφους με την ωριμότητά τους, τους πολλούς συναδέλφους που ήρθαν και υπέβαλαν πολύ ενδιαφέρουσες ερωτήσεις και τη σύμβουλό μας, την Αγάθη Γεωργιάδου για την τιμητική πρόσκληση να αναλάβω αυτό το έργο.
α) Είχα ήδη καθορίσει τις ομάδες που θα δούλευαν από προηγούμενα μαθήματα, μια και δουλεύουμε αρκετά συχνά ομαδοσυνεργατικά. Πέντε ομάδες των 4 ατόμων.
β) Είχα προετοιμάσει ένα φύλλο εργασίας για κάθε ομάδα με την ακόλουθη λογική:
β1) η πρώτη ομάδα είχε μόνο ερωτήσεις κατανόησης (ήταν πολλές, 4 ή 5) να επεξεργαστεί.
β2) η δεύτερη ομάδα είχε ερωτήσεις ερμηνευτικές (ειδικότερες αλλά και μια γενικότερη αποτίμησης του πρωταγωνιστή της ενότητας, του Κριτία)
β3) η τρίτη ομάδα είχα γραμματικές και συντακτικές ασκήσεις να χειριστεί. Πλάγιες πτώσεις κάποιων μετοχών, αναγνώριση τριών αντωνυμιών και εγκλιτική αντικατάσταση μερικών τύπων στον αόριστο α' ή β΄. Η συντακτική άσκηση ήταν αντιστοίχισης για τρεις μετοχές
β4) η τέταρτη ομάδα είχε δυο ερωτήσεις υφολογικές να απαντήσει και
β5) η πέμπτη ομάδα 2 ασκήσεις λεξιλογικές (νεοελληνικά ομόρριζα τύπων του κειμένου και χρήση σε προτάσεις συνθέτων του ρ. ίσταμαι).
Αφού διάβασα το κείμενο, έδωσα δεκαπέντε λεπτά στις ομάδες να φέρουν σε πέρας το έργο τους. Στη διάρκεια του δεκαπενταλέπτου παρατηρούσα τις ομάδες και βοηθούσα λύνοντας απορίες.
Στο τέλος του χρόνου οι ομάδες παρουσίασαν τις απαντήσεις των ασκήσεων με τη σειρά.
Σε αυτό το σημείο είναι απαραίτητο να εμπλέκονται όλες οι ομάδες στην παρουσίαση των ασκήσεων, ώστε να εμπεδώσει η μία ομάδα το έργο της άλλης.
Εναλλακτική μέθοδος: Αντί να δοθούν αμιγείς ερωτήσεις σε κάθε ομάδα, είναι δυνατό να δοθεί ένα σύνολο από όλα τα είδη ασκήσεων σε κάθε ομάδα. Εννοείται πως σε αυτήν την περίπτωση θα είναι 1 ή 2 το πολύ σε κάθε κατηγορία από αυτές που αναφέρθηκαν προηγουμένως.
Τελειώνοντας αυτό το σημείωμα θα ήθελα να ευχαριστήσω και δημόσια τα παιδιά μου του Α2, που γοήτευσαν τους συναδέλφους με την ωριμότητά τους, τους πολλούς συναδέλφους που ήρθαν και υπέβαλαν πολύ ενδιαφέρουσες ερωτήσεις και τη σύμβουλό μας, την Αγάθη Γεωργιάδου για την τιμητική πρόσκληση να αναλάβω αυτό το έργο.

1 σχόλια:
Αντώνη, φέτος δεν έχω αρχαία στην Α΄Λυκείου, έχω τη γλώσσα και τα κείμενα και προσπαθώ να βρω άκρη στα νέα δεδομένα.
Βρίσκω τη μέθοδο αυτή που εφάρμοσες πολύ αποτελεσματική και την έχω χρησιμοποιήσει στην ιστορία κυρίως και στη γλώσσα. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που προκύπτει είναι όταν σε μια ομάδα υπάρχει ένας που ξέρει και 4 που δεν έχουν ιδέα. Τη δουλειά βέβαια τη βγάζει ο ένας και οι άλλοι "επωφελούνται"με ένα αίσθημα ματαίωσης. Ο ένας κάποια στιγμή θα αντιδράσει και δικαιολογημένα.
Αυτό φαντάζομαι θα συμβεί περισσότερο στα αρχαία που το χάσμα μεταξύ μέτριων και καλών είναι μεγαλύτερο απ'όσο σε άλλα μαθήματα.
Επιπλέον δεν καταλαβαίνω καθόλου το νόημα του εξοβελισμού της μετάφρασης και από το λύκειο. Δεν έφταναν οι δυο πρώτες τάξεις του γυμνασίου; Την έβγαλαν γιατί την παπαγαλίζουν-λέει-οι μαθητές;
Δεν μπορώ να φανταστώ τι νόημα έχει η διδασκαλία της αρχαίας γλώσσας αν δεν είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη μετάφραση ενός κειμένου. Σαν να βάζεις το κάρο μπροστά από το άλογο. Ε, δεν θα τραβήξει, όσα χαϊμαλιά κι αν του κρεμάσεις. Ας δώσουν επιτέλους απλά, όμορφα, κατανοητά, ολοκληρωμένα κειμενάκια στους μαθητές, έστω διασκευασμένα, να τα μεταφράσουν ως άγνωστα και πάνω εκεί να δεις πώς μαθαίνουν και γραμματική και συντακτικό και λεξιλόγιο. Από την Πρώτη Γυμνασίου. Και προκαλώ δημόσια όλους αυτούς τους επιτελείς της συμφοράς, που έχουν κάνει τη διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών πειραματόζωο, να αφήσουν πειραματικά (εγώ το κάνω ήδη παράνομα)να διδάξουμε τα αρχαία στην Α΄ Γυμνασίου με τον Ζούκη ή τον Μουμτζάκη και να συγκρίνουν τα αποτελέσματα με το υπάρχον σύστημα. Δεν θα πιστεύουν στα μάτια τους.
Μπορώ να το φανταστώ και με ομάδες σαν "κυνήγι θησαυρού" νοημάτων, λέξεων, γνώσεων. Όλα εξαρτώνται από το πόσο "προκλητικά" είναι τα κείμενα κι από το πόσο αξίζει τον κόπο να ξεκλειδώσουν τα παιδιά τα νοήματά τους.
(συγνώμη για την κατάχρηση του χώρου, φίλε)
Δημοσίευση σχολίου